De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten. Met deze week onder andere:
Tijdens de afsluiting van het debat over de concept-Nota Ruimte werd tussen Kamer en minister Boekholt-O'Sullivan gesteggeld over de reikwijdte van 'een straatje of wijkje erbij', maar klonk ook twijfel bij de minister door over de haalbaarheid van woningbouw op het IJssel- en/of Markermeer. Ook was de minister terughoudend met het inzichtelijk maken van de kosten voor de uitvoering van de Nota Ruimte.
De SGP diende een motie in om (273) om de grens voor 'een wijkje erbij' op te rekken naar 200 woningen, maar de minister wil vasthouden aan 100 woningen en ontraadde daarom de motie. Met 200 woningen hebben we het niet meer over 'een wijkje erbij' maar over een kleinschalige of middelgrote woningbouwlocatie", gaf zij aan.
Volgens diverse Kamerleden kan het oprekken juist helpen om dorpen te laten uitbreiden, zonder dat zij worden tegengewerkt door de provincie. "Wij kijken namelijk met zorgen naar de ruimtelijke ontwikkeling in sommige provincies en hoe die op slot wordt gezet, bijvoorbeeld in Zuid-Holland", aldus CU-Kamerlid Grinwis. De minister gaf aan liever 'gewoon het gesprek te voeren' met de provincie.
In de Kamer klonk de vrees door dat door de keuzes in de Nota Ruimte woningbouw waarbij landwinning nodig is (zoals IJstad) niet haalbaar wordt. "Het zou toch doodzonde zijn als IJstad er uiteindelijk niet kan komen", gaf VVD'er Nobel aan. Volgens Boekholt-O'Sullivan moeten zaken rondom zandvoorraad nog nader worden uitgezocht en is er daarom voor gekozen dit niet op te nemen in de concept-nota.
Daarnaast wees de minister het verzoek van Nobel (motie 298) af om bij toepassing van het principe 'water en bodem sturend' te borgen dat dit geen 'absolute' beperkingen vormen. De minister wilde niet verder gaan dan het voorkomen van 'onnodige' beperkingen. Wel zegde ze toe om de definitie van 'water en bodem sturend' duidelijker te omschrijven, zeker in relatie tot het uitgangspunt van 'rekening houden met water en bodem' dat door het vorige kabinet werd gehanteerd.
Een voorstel van de VVD (motie 297) om "grootschalige woningbouwlocaties expliciet als zwaarwegend nationaal belang te verankeren in de ruimtelijke keuzes van het Rijk" kreeg wel 'oordeel Kamer'. Ook de motie van de ChristenUnie (311) om inzicht te geven in de som van de ruimteclaims kreeg dit oordeel.
De PVV vroeg (motie 281) daarnaast om inzichtelijk te maken welke middelen benodigd zijn voor de uitvoering van alle wensen in de Nota Ruimte, maar volgens Boekholt-O'Sullivan is dat overzicht onmogelijk te geven. "De Nota Ruimte bevat een visie voor Nederland voor 2050 met een doorkijk naar 2100. Het is niet mogelijk om daar nu al een kostenplaatje bij te maken", zo gaf ze aan. Wel wil ze bij de presentatie van de uitvoeringsagenda schetsen welke middelen beschikbaar zijn. Eerder gaf ze al aan dat voor de volledige uitvoering momenteel geen middelen beschikbaar zijn.
Dinsdag zal over de moties worden gestemd.
Als er geen zekerheid komt over aansluitingen op het stroomnet zullen mogelijk honderdduizend woningen niet gerealiseerd worden. Dat viel te horen tijdens het rondetafelgesprek over netcongestie en woningbouw.
"Dan kunnen we nog zo druk zijn met stikstof, betaalbaarheid of bereikbaarheid van woningbouw. Dan wordt alles wat er nu op de planning staat en wat nog geen gegarandeerde aansluiting heeft niet onzeker, maar dan gaat het feest niet door", aldus Jan Pieter van der Schans van de gemeente Ede. "En voor uw beeld, dat gaat over tienduizenden, zo niet honderdduizend woningen in Nederland."
Volgens hem is er geen ontwikkelaar die op eigen risico met een project van start gaat en ook gemeenten zullen niet bereid zijn dat risico op zich te nemen. "Zolang die onzekerheid voortduurt, gaat er geen ontwikkelaar meer aan de slag", aldus Van der Schans.
Zijn verhaal kreeg breed bijval, onder andere van Fahid Minhas van NEPROM en Liesbeth Spies van Aedes. "Investeren zonder de zekerheid van een resultaat maakt dat ik denk geen enkele bouwer, of dat het nou een corporatie of een ontwikkelaar of wie dan ook is, voor zo'n investering zal willen of zal kunnen tekenen", aldus Spies.
Ook institutionele beleggers kijken volgen Christiaan van Bree van Roodhals Capital wel uit om onzekere investeringen aan te gaan. "Voor dergelijke partijen, zoals bijvoorbeeld pensioenfondsen, is zekerheid dat er aangesloten wordt, zekerheid dat er geëxploiteerd kan worden binnen een afzienbare termijn, een absolute noodzaak om een investering te kunnen doen. Is die zekerheid er niet, dan wordt de investering simpelweg niet gedaan."
Tijdens het rondetafelgesprek werden diverse suggesties gedaan voor innovatieve en creatieve oplossingen om de acute problemen deels te kunnen ondervangen, maar dat neemt niet weg dat het onvermijdelijk is dat er veel in het netwerk moet worden geïnvesteerd. Vanuit TenneT viel te horen dat het zou gaan om een verdubbeling van het huidige net.
Volgens Maarten Abbenhuis van TenneT zou een crisiswet het mogelijk maken om de bouwprocedures fors te versnellen. Nu kosten de inpassingsprocedures enorm veel tijd.
"Daar zou voorspelbaarheid in kunnen komen door het implementeren van een crisiswet, waarmee we daar gewoon voorspelbaar, met vast afdwingbare doorlooptijden, tot een conclusie kunnen komen", aldus Abbenhuis. "Dat zou enorm helpen, want wij denken dat we daarmee de realisatiestijd van een gemiddeld project toch wel met 40% kunnen beperken." Ook Minhas hield een pleidooi om netcongestie vanuit de politiek als een crisis te behandelen. Verder klonk een brede oproep om generieke regels eisen te stellen voor netbewuste nieuwbouw en werd gasgestookte opwek genoemd als tijdelijke maatregel om wat lucht te creëren.
Spies opperde daarnaast het on hold zetten van het kabinetsvoornemen om de hybride warmtepomp verplicht te gaan stellen, aangezien dit weer een extra belasting betekent voor het stroomnet. "Bovendien, zolang we niet weten waar de warmtenetten ons de oplossing gaan bieden, is op die plekken waar een warmtenet gaat komen, een hybride warmtepomp, natuurlijk water naar de zee dragen", aldus Spies.
Staatssecretaris De Bat heeft in een Kamerbrief geschetst hoe hij invulling wil geven aan de crisiswet om netcongestie aan te pakken. Via een gefaseerd traject wil hij de wetgeving aanpassen om de realisatie van energieprojecten te stroomlijnen en versnellen.
"Maatregelen binnen het wetgevingsprogramma Stroomlijnen energieprojecten zijn onder meer gericht op de verbetering van wet- en regelgeving om procedures te versnellen, grondbeleid effectiever in te zetten, het vrijmaken van ruimte voor energieinfrastructuurprojecten en de betere benutting van het bestaande net", aldus De Bat. Het eerste deel van de maatregelen gaat deze maand al in consultatie.
In de brief worden verder de stappen toegelicht om te komen tot tijdsafhankelijke tarieven voor energieverbruik en wordt de planning voor het nieuwe prioriteringskader geschetst. "Vanaf 1 juli maken alleen nog prioritaire partijen, groot- en kleinverbruikers, aanspraak op gereserveerde ruimte. Vanaf 1 oktober wordt het mogelijk voor woningbouw en onderwijsinstellingen om eerder transportcapaciteit en prioriteit aan te vragen voor toekomstige projecten (tot 10 jaar vooruit). Indien er nog gereserveerde ruimte is kan deze ook direct worden gecontracteerd. Per 1 januari 2027 treedt de nieuwe werkwijze volledig in werking. Dit betekent dat ook niet-prioritaire partijen aanspraak kunnen maken op eventueel resterende transportcapaciteit."
De oorlog in het Midden-Oosten heeft in toenemende mate impact op de woningmarkt. Zo waarschuwt Capital Value voor de mogelijke gevolgen voor de nieuwbouw en wijst ABN Amro op het afnemende vertrouwen op de woningmarkt. Ook loopt de hypotheekrente op. Een positieve trend is dat er door hoge energieprijzen meer geïnvesteerd wordt in verduurzaming.
De ministerraad heeft afgelopen week ingestemd met het voorstel om de marktwaarde van het corporatiebezit te bepalen aan de hand van de beleidswaarde. Dat valt te lezen in de besluitenlijst. Het voornemen wordt geregeld via een wijziging in het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (Btiv).
Besluitenlijst ministerraad 2 april 2026
De invoering van de nieuwe regels voor servicekosten gaan een half jaar later in dan gepland: op 1 januari 2027 in plaats van 1 juli 2026. Volgens het ministerie geeft dat meer ruimte voor een zorgvuldige invoering van het nieuwe stelsel.
In aanloop naar het rondetafelgesprek Betaalbare energierekening voor huishoudens zijn diverse position papers ingediend.
Het politiek nieuwsoverzicht werd mogelijk gemaakt door platform 1848.nl