Politiek: druk op woningbouw groeit, onzekerheid blijft hoog

11-06-2026 14:55

Ongeduld in Kamer neemt toe om urgentie woningbouwopgave

De politieke druk om de woningbouw te versnellen neemt zichtbaar toe. In de Tweede Kamer klinkt steeds luider de roep om meer regie, minder regels en snellere procedures. Tegelijkertijd blijft het politieke speelveld verdeeld, met scherpe tegenstellingen tussen partijen over huurbeleid, fiscaliteit en de rol van de overheid.

Voor woningcorporaties betekent dit dat het beleid in beweging blijft. Hoewel er brede steun is voor versnelling van de bouw en inzet van rijksgrond, zorgen spanningen tussen Rijk, provincies en gemeenten regelmatig voor vertraging in de praktijk.

De financiële positie van corporaties blijft daarbij een belangrijk aandachtspunt. Volgens de minister is de investeringscapaciteit op papier toegenomen, maar in de praktijk moeilijk te realiseren door de grote mate van onderlinge solidariteit die nodig is. De opgaven blijven daardoor onder druk staan. Mogelijke maatregelen, zoals inkomens- of vermogensafhankelijke huurverhogingen en een latere verlaging van de vennootschapsbelasting (richting 2028), onderstrepen dat spanning tussen betaalbaarheid en investeringsruimte voorlopig blijft bestaan.

Ook rond het huurbeleid en middenhuur ontbreekt nog duidelijkheid. Het kabinet wil versoepelingen doorvoeren, maar kan daarbij niet rekenen op brede politieke steun. Het vergroten van de rol van corporaties in het middensegment is complex en kost tijd, mede door juridische en systemische vragen rond de Woningwet.

Tegelijk worden externe randvoorwaarden steeds bepalender. Netcongestie, verduurzamingsopgaven en funderingsproblematiek vragen om extra investeringen en beïnvloeden direct de haalbaarheid en planning van projecten. Daarbovenop neemt de invloed van Europa toe, onder meer via landenspecifieke aanbevelingen voor de woningmarkt en discussies over regelgeving.

Tot slot groeit de aandacht voor leefbaarheid en gebiedsgerichte aanpakken, bijvoorbeeld via het inzetten op middenhuur in kwetsbare wijken en integrale wijkontwikkeling.

De ambitie om de woningbouw te versnellen is groot, maar de uitvoerbaarheid staat onder druk door financiële beperkingen, bestuurlijke complexiteit en externe randvoorwaarden. Voor commissarissen betekent dit dat scherp toezicht op haalbaarheid, risicobeheersing en strategische keuzes essentieel blijft.

Politiek nieuwsoverzicht maandag 8 juni 2026

De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten. Bekijk hieronder het volledige politiek nieuwsoverzicht van maandag 8 juni 2026, met deze week onder andere:

 

Breed akkoord

Het wordt voor het kabinet moeilijk om zaken te doen met GroenLinks/PvdA ten aanzien van het woningmarktdossier, zo werd duidelijk in een twistgesprek tussen VVD-Kamerlid Jurgen Nobel en GroenLinks/PvdA-Kamerlid Habtamu de Hoop dat werd georganiseerd door 1848.nl en Vastgoedjournaal. In het gesprek gaf de GroenLinks/PvdA'er aan niet te willen praten over fiscale maatregelen als er niet ook gesproken kan worden over de hypotheekrenteaftrek. Bovendien gaf De Hoop aan dat zijn partij nooit zal instemmen met de door het kabinet voorgenomen versoepelingen van de huurwetgeving, ook niet als dit onderdeel is van een breder akkoord. Het interview is hier te lezen.


Versoepelingen huurregelgeving

In de Kamer was veel frustratie voelbaar tijdens het commissiedebat over de voorgenomen versoepelingen van de Wet betaalbare huur en Wet vaste huurcontracten. Minister Boekholt-O'Sullivan kreeg het onder andere met de eigen coalitiepartijen aan de stok. Zo stoorde CDA-Kamerlid Steen zich eraan dat de minister de meeste vragen doorverwees naar de taskforcebrief in september.

Bij de VVD was frustratie merkbaar over het gebrek aan steun voor snellere en verdere versoepelingen. Wel verkent de minister op nadrukkelijk verzoek van de VVD of de mogelijkheden voor tijdelijke huurcontracten kunnen worden verruimd. De resultaten hiervan verwacht ze in september.

Tegenover D66 zegde Boekholt-O'Sullivan wel toe om te bezien of de verruiming van de mogelijkheden voor geborgde investeringen in middenhuur sneller te realiseren is dan pas in 2028.

De minister herhaalde haar voornemen om vast te houden aan de versoepelingen die in het regeerakkoord en mikt daarnaast op het aanjagen van investeringen via fiscale maatregelen. Een voorstel om de WWS te indexeren met kostenprijsindex plus 1 procent wees ze resoluut af vanwege de gevolgen voor huurders.

Tijdens het debat werd door de partijen lang gesteggeld over de effecten van de Wet betaalbare huur. Partijen aan de rechterzijde (zoals VVD, JA21 en SGP) verweten de partijen aan de andere kant blind te zijn voor de gevolgen voor het middensegment. Volgens de linkse fracties waren deze effecten bij de behandeling van de wet echter al bekend.

Transcript debat


Woningbouwopgave

Naar aanleiding van het grote debat over de woningbouwopgave zijn diverse relevante moties aangenomen, waaronder een motie van de Groep Markuszower (1465) die het kabinet verzoekt "om met concrete voorstellen te komen voor vereenvoudiging van Europese wet- en regelgeving die woningbouw en infrastructuur versnellen". Ook heeft de Kamer zich uitgesproken tegen het tornen aan de hypotheekrenteaftrek (motie 1473).

Daarnaast was er brede steun voor het snel duidelijkheid geven over de toekomst van het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen (1467). Ook kreeg een motie van SGP (1469) steun om actief aan de slag te gaan met de eerder aangenomen motie over de verruiming van de mogelijkheden voor 'een wijkje erbij'. Ook het voorstel voor een doorstroomhypotheek voor ouderen (motie 1470) werd zoals verwacht aangenomen.

Opvallend was dat de VVD de motie (1477) om de tijdelijke huurcontracten weer mogelijk te maken uiteindelijk niet in stemming bracht.

Ook de motie om de verruiming van DAEB snel te regelen bleef aangehouden (1466). In een Kamerbrief lichtte minister Boekholt-O'Sullivan toe hoe complex het is om de ruimte voor geborgde investeringen in middenhuur te vergroten. Ze legt uit dat een wettelijke afbakening van de DAEB in de Woningwet vereist is om middenhuur als borgbaar doel wettelijk mogelijk te maken en dat daarbij diverse vragen op tafel komen.

"Een aanpassing van de DAEB, onder andere om deze in lijn te brengen met Europees recht, brengt diverse systeem-vraagstukken vanuit de Woningwet naar boven, zoals de werking van het toezicht, het voorkomen van weglek van maatschappelijk bestemd vermogen, de doelgroep bepaling en toewijzing, het voorkomen van ongewenste mutaties van het sociale segment naar middenhuur, en de afbakening van niet-DAEB. Een wetswijziging waarbij middenhuur aan de borgbare doelen wordt toegevoegd brengt met zich mee dat moet worden voorzien in een antwoord op de genoemde complexe en onderling samenhangende systeemvraagstukken", zo valt te lezen.
 
Volgens de minister is invoering van de geborgd lenen voor middenhuur op zijn vroegst per 1 juli 2028 mogelijk. Voor de zomer schetst ze de contouren van de uitwerking.

Wel zijn er volgens Boekholt-O'Sullivan nu ook al diverse mogelijkheden voor provincies en gemeenten om staatssteun te geven voor middenhuur, zo licht ze in de brief toe. Ook werkt ze aan een handreiking en een financieringsproduct voor wanneer de verruiming wettelijk is geregeld.

Overzicht stemmingen
Kamerbrief: Appreciatie van de motie van het lid Grinwis over een wijziging van de Woningwet uitwerken vooruitlopend op uitgebreidere wijzigingen van wet- en regelgeving


Investeringscapaciteit corporaties

Minister Boekholt-O'Sullivan verwacht de financiële druk op de opgave in de Nationale Prestatieafspraken (NPA) ondanks de maatregelen van het kabinet hoog zal blijven. Dat laat ze weten in een Kamerbrief over de effecten van de kabinetsmaatregelen op de investeringscapaciteit van corporaties.

"De financiële doorrekening laat zien dat de maatregelen in het regeerakkoord naar schatting € 22,6 miljard investeringscapaciteit op sectorniveau toevoegen. Daarmee wordt de NPA in theorie weer haalbaar op sectorniveau. Echter, in de praktijk is het niet reëel om te verwachten dat de gehele NPA-opgave ook daadwerkelijk uitgevoerd kan worden vanwege het grote beroep op onderlinge solidariteit dat hiervoor nodig is", aldus de minister.

"De financiële doorrekening laat zien dat er € 18,6 miljard aan financiële middelen herverdeeld dient te worden tussen corporaties om de opgave volledig uit te kunnen voeren. Ondanks de belangrijke stappen die met de maatregelen uit het regeerakkoord worden gezet, blijft de opgave daarmee onder financiële druk staan.

Om de corporaties meer armslag te geven werkt de minister onder andere aan het verplicht maken van inkomensafhankelijke hogere huurverhoging (IAH) en een vermogenstoets bij nieuwe toewijzingen. Ook overweegt ze een vermogensafhankelijke huurverhoging. De uitkomsten verwacht ze in september met de taskforcebrief.

Verder schrijft ze dat de verlaging van de vpb voor corporaties in het Belastingplan 2028 zal worden meegenomen, zo is het streven. Eerder kan volgens haar niet. Het effect van de maatregel op de investeringscapaciteit is afhankelijk van de precieze vormgeving. Daarnaast verwacht Boekholt-O'Sullivan veel capaciteit te kunnen winnen doordat DAEB-investeringen worden doorgetrokken naar middenhuur. Nog voor de zomer wil ze hierover een contourennota presenteren.

Knelpunt in de zoektocht naar investeringsruimte zijn de grenzen die zitten aan de onderlinge solidariteit tussen corporaties om de totaalopgave in te kunnen vullen. "Het is niet reëel om te veronderstellen dat voor in totaal € 18,6 miljard aan onderlinge solidariteit in de praktijk van de grond zal komen", aldus de minister.

"De komende periode ga ik daarom in gesprek met de sector en binnen de Taskforce Versnelling Woningbouw over wat er van woningcorporaties mag worden verwacht op het gebied van solidariteit en waar aanvullende maatregelen nodig zijn om de NPA-opgave uitvoerbaar te maken en invulling te geven aan de opgave na de einddatum van de huidige NPA, zoals de opgave tot verdere verduurzaming zoals die voortvloeien uit het coalitieakkoord."

Kamerbrief: Uitwerking regeerakkoord op financiële positie woningcorporaties


Besluit versterking regie volkshuisvesting

Tijdens het tweeminutendebat over het Besluit versterking regie volkshuisvesting (waarin elementen van de Wet regie zijn vastgelegd) kwam het tot een confrontatie tussen GroenLinks/PvdA en diverse andere fracties over de situatie in Zuid-Holland. Veel fracties steunden minister Boekholt-O'Sullivan met haar ingrijpen in de provincie, maar GroenLinks/PvdA-Kamerlid De Hoop verdedigde provincies en gemeenten die ervoor kiezen meer dan 30 procent sociale huur toe te voegen. SGP-Kamerlid Flach: "Weet de heer De Hoop waar het toe leidt dat Zuid-Holland allemaal extra provinciale regels oplegt? Bouwprojecten liggen stil, gemeenten kunnen absoluut niet aan hun taken voldoen en er is onduidelijkheid onder ontwikkelaars".

Verslag debat


Leefbaarheid en Veiligheid

Minister Boekholt-O'Sullivan heeft afgelopen week de VVD-motie (112) overgenomen die oproept om "in overleg met gemeenten, marktpartijen en woningcorporaties nadrukkelijk in te zetten op de toevoeging van middenhuurwoningen in NPLV-gebieden bij herstructurering en nieuwbouw". Overgenomen moties worden niet meer in stemming gebracht, maar direct opgepakt door de bewindspersoon. De motie werd ingediend tijdens het tweeminutendebat Leefbaarheid en veiligheid.

Verslag debat


Funderingsproblematiek


In aanloop naar het rondetafelgesprek Funderingsproblematiek zijn diverse position papers ingediend. Diverse partijen doen daarbij oproepen aan de politiek om serieuzer met de kwestie aan de slag te gaan. Deels door financiële maatregelen ter beschikking te stellen, maar ook door meer transparantie bij verkoop. Volgens het Kenniscentrum Aanpak Funderingsschade (KCAF) zal de funderingsproblematiek voorlopig nog een maatschappelijke opgave blijven.

"De momenteel beschikbare rijksmiddelen zijn slechts beschikbaar tot 2028 en beperkt in omvang. De funderingsproblematiek zal echter ook na die periode nog een grote maatschappelijke opgave blijven. Voor een effectieve nationale aanpak is daarom langdurige en structurele inzet van financiële middelen noodzakelijk. Alleen zo kunnen onderzoek, preventie, ondersteuning en herstel op voldoende schaal worden uitgevoerd", zo valt te lezen.

 

Betaalbare energierekening

Tijdens het tweeminutendebat Betaalbare energierekening voor huishoudens werden diverse moties ingediend die raken aan verduurzaming van woningen. Ingediende moties, inclusief oordeel kabinet:

  • Motie JA21 (693) verzoekt de regering om uiterlijk 1 oktober 2026 een landelijke gedragscode natuurvriendelijk isoleren vast te stellen waarin: eDNA de standaard eerste onderzoeksroute is bij spouwmuurisolatie van grondgebonden woningen; bij een negatieve eDNA-uitslag zonder aanvullend ecologisch onderzoek of vergunning kan worden geïsoleerd; bij een positieve eDNA-uitslag een uniforme landelijke handelingsroute geldt met standaard mitigerende maatregelen, zodat individueel jaarrond onderzoek per woning niet langer de standaard is; provinciale verschillen in uitvoeringsbeleid worden weggenomen en gemeenten worden ondersteund bij het versnellen van pre-SMP's en SMP's; verzoekt de regering tevens om eDNA-onderzoek en standaard mitigerende maatregelen voor eigenaar-bewoners subsidiabel te maken; Oordeel Kamer
  • Motie D66 (699) verzoekt de regering om een aanpak uit te werken voor het versnellen van woningverduurzaming voor huishoudens die kwetsbaar zijn voor hoge energielasten, en daarbij in ieder geval te bezien hoe: het Nationaal Isolatieprogramma in energiekwetsbare wijken kan worden versterkt; het Warmtefonds toegankelijk en aantrekkelijk kan worden voor huishoudens met lage inkomens; energiekwetsbare huishoudens beter kunnen worden ontzorgd bij woningverduurzaming, onder meer via energiecoaches, FIXbrigades en andere lokale energiehulpnetwerken; er meer langjarige duidelijkheid kan worden geboden over bestaande regelingen voor woningverduurzaming; Oordeel Kamer

Dinsdag zal over de moties worden gestemd.

Verslag debat

Zonnepanelen

Tijdens het tweeminutendebat Hernieuwbare energie is door D66 opgeroepen om onderzoek te doen naar "maatregelen die bijdragen aan het aantrekkelijk houden van investeringen in zonnepanelen, waaronder stimulering van thuis- en buurtopslag en het beter belonen van huishoudens die hun verbruik afstemmen op momenten van veel duurzame opwek". De motie kreeg oordeel Kamer en zal dus dinsdag vermoedelijk worden aangenomen.

Verslag debat


Eurogroep en Ecofinraad

In de Eurogroep is besloten dat woningmarkt een grotere rol zal krijgen in de landenspecifieke aanbevelingen vanuit de Europese Commissie. Dat valt te lezen in het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van afgelopen maand, waar de crisis op de woningmarkt een van de gespreksthema's was.

Verslag Eurogroep en informele Ecofinraad van 22 en 23 mei 2026

Netcongestie

Bij de stemmingen over de moties die werden ingediend tijdens het tweeminutendebat Netcongestie zaten geen grote verrassingen. Een motie van BBB (658) verzoekt de regering om "samen met ACM, netbeheerders, provincies, gemeenten en marktpartijen te komen tot een systeem van vroeg aanvragen van netcapaciteit voor woningbouwprojecten en te komen tot landelijke normen voor netbewuste nieuwbouw". De oorspronkelijke motie werd verworpen, maar na een aanpassing werd deze alsnog aangenomen.

Overzicht stemmingen
Kamerbrief: Reactie op de gewijzigde motie van het lid Vermeer over een systeem van vroeg aanvragen van netcapaciteit voor woningbouwprojecten en landelijke normen voor netbewuste nieuwbouw

 

Het politiek nieuwsoverzicht wordt mogelijk gemaakt door platform 1848.nl


Veel gezocht