Politiek nieuwsoverzicht 30 maart 2026

31-03-2026 22:21

Grote zorgen over gevolgen netcongestie op woningbouw

De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten. Met deze week onder andere:

 

Staat van de Volkshuisvesting

Bij het tweeminutendebat over de Staat van de Volkshuisvesting heeft de VVD een poging gedaan om (vooruitlopend op de voorstellen van minister Boekholt-O'Sullivan) het investeringsklimaat voor middenhuur te verbeteren. In een motie (1413) wordt het kabinet verzocht om "het woningwaarderingsstelsel te indexeren met de consumentenprijsindex plus een opslag van één procentpunt". De motie werd door de minister als ontijdig geapprecieerd.

Netcongestie

De Nederlandse woningmarkt lijkt nog minder interessant te worden voor (buitenlandse) institutionele beleggers als gevolg van netcongestie. Daarvoor waarschuwt Roodhals Capital in aanloop naar het rondetafelgesprek over Netcongestie en woningbouw.

"Nederland stond er reeds slecht op bij institutionele beleggers: qua fiscaliteit, regelgeving en de doorlooptijd van ambtelijke processen legt Nederland het af tegen haar concurrenten. Netcongestie is een volgende extra risicofactor", zo valt te lezen.

"De risico’s rondom aansluiting, exploitatie en planning nemen toe. Projecten worden minder voorspelbaar, terwijl rendementen niet meestijgen om dit extra risico te compenseren. Het gevolg is rationeel en begrijpelijk, institutioneel kapitaal verschuift van Nederlandse residentiele woningbouwprojecten naar vergelijkbare projecten in het buitenland met een gunstiger risico-rendement profiel".

Volgens Roodhals Capital is netcongestie daarmee niet alleen een technisch probleem, maar "een direct financieringsvraagstuk dat leidt tot hogere ontwikkelkosten, minder woningbouw en verdere vertraging van de bouwopgave".

Aedes geeft in het position paper onder andere aan dat er zo snel mogelijk duidelijkheid moet komen voor corporaties. "Onduidelijkheid over wachttijden, prioritering en reserveringsmogelijkheden maakt het vrijwel onmogelijk om investeringsbeslissingen verantwoord te nemen. Projecten lopen vast, planningen schuiven op en woningbouw wordt uitgesteld of stilgelegd. Dit is dramatisch voor de voortgang van de woningbouw", zo valt te lezen.

"Het is daarom noodzakelijk dat bouwprojecten zo vroeg mogelijk een prioriteringsverzoek kunnen indienen en dat gemeenten actief worden ondersteund en aangespoord om zo vroeg mogelijk aanvragen van transportcapaciteit voor woningbouw in te dienen."

Ook NEPROM roept eveneens de politiek om snel duidelijkheid te verschaffen over wat mogelijk is, aangezien ontwikkelaars door de schaarste enorme financiële risico's lopen. "Geef netbeheerders de heldere opdracht om samen met gemeenten en provincies in een vroeg stadium te voorzien van data over beschikbare en toekomstige netcapaciteit, zodat bestemmings- en omgevingsplannen realistisch en uitvoerbaar zijn", aldus de koepel van ontwikkelaars.

Netbeheer Nederland doet in het position paper suggesties om procedures te versnellen, onder andere via aanpassing van de Omgevingswet.

Wet regie

De Tweede Kamer steunt het kabinet in het voorstel om de betaalbaarheidsregels op regionaal niveau vast te leggen en niet op gemeentelijk niveau, maar wil wel kunnen ingrijpen als er na een half jaar nog geen afspraken zijn gemaakt. Dat werd afgelopen week duidelijk bij de stemmingen over de novelle op de Wet versterking regie volkshuisvesting. Het ingediende amendement van ChristenUnie en GL/PvdA (8) werd verworpen, maar een motie (20) die de minister oproept om na een half jaar in te grijpen kreeg wel steun. Het wetsvoorstel werd zoals verwacht met ruime meerderheid aangenomen.

Verder werden moties (11 en 14) aangenomen om de term 'starter' anders te definiëren. Ook werd een PVV-motie (15) aangenomen die oproept om meer woninggegevens openbaar te maken, ook op gemeentelijk en buurtniveau. De SP kreeg steun voor een motie (23) om ervoor te zorgen dat het aantal sociale huurwoningen niet afneemt.

Ingediende moties, inclusief oordeel kabinet:

Aangenomen

  • Motie VVD (9) verzoekt de regering te onderzoeken hoe gemeenten kunnen worden gestimuleerd en beloond om alternatieve huisvesting voor statushouders en andere doelgroepen die flexibele woningen nodig hebben te realiseren; Oordeel Kamer
  • Motie VVD (10) verzoekt de regering om gemeenten die wel de doelstelling van minimaal 25% betaalbare koopwoningen behalen voorrang te geven op bestaande regelingen, zoals de Woningbouwimpuls; Oordeel Kamer
  • Motie SGP (11) verzoekt de regering de definitie van "starters" te harmoniseren, en in het Besluit versterking regie volkshuisvesting het leeftijdscriterium te verruimen naar personen tussen de 18 en 35 jaar; Oordeel Kamer
  • Motie SGP (12) verzoekt de regering knelpunten bij vergunningverlening in (woning)bouwprojecten te inventariseren, mogelijke oplossingen in kaart te brengen, en de Kamer daarover voor de zomer 2026 te informeren; Oordeel Kamer
  • Motie PVV (14) verzoekt de regering om vast te leggen dat ook uitstromende huurders van jongerenwoningen behoren tot de aandachtsgroep "starters"; Oordeel Kamer
  • Motie PVV (15) verzoekt de regering om vast te leggen dat door het Rijk verzamelde woongegevens ook op gemeentelijk niveau, en waar mogelijk op wijk- en buurtniveau, beschikbaar worden; Onduidelijk
  • Motie PVV (16) verzoekt de regering een haalbaarheidsonderzoek te houden naar mogelijkheden voor samenwerking tussen Nederlandse en Vlaamse gemeenten inzake de versterking van uitvoeringscapaciteit om woningbouw te versnellen; Oordeel Kamer
  • Motie GL/PvdA (20) verzoekt de minister om, wanneer binnen een halfjaar na inwerkingtreding van de wet nog geen afspraken zijn gemaakt in een woningbouwregio en daar ook geen zicht op is, erop te sturen dat iedere gemeente in de betreffende woningbouwregio 30% sociale huur en 37% woningen in het middensegment moet gaan programmeren; verzoekt de minister daarbij ruimte te bieden om lokaal af te wijken om volkshuisvestelijke redenen; verzoekt de minister hiervoor indien nodig het ontwerpbesluit aan te passen; Oordeel Kamer
  • Motie SP (21) verzoekt de regering de doelen van het Nationaal Actieplan Dakloosheid ongewijzigd na te streven en een plan te presenteren aan de Kamer hoe zij de doelen voor 2030 alsnog gaat halen; Oordeel Kamer
  • Motie SP (23) verzoekt de regering te waarborgen dat het aantal sociale huurwoningen niet afneemt en maatregelen te treffen om te voorkomen dat verkoop of sloop zonder voldoende vervangende nieuwbouw leidt tot een verdere afname van de sociale woningvoorraad; Ontraden, daarna aangepast

Verworpen

  • Motie PVV (13) verzoekt de regering om vast te leggen dat ook bij betaalbare koop de minimale instandhoudingstermijn start vanaf de ingebruikname van een betreffende woning; Ontraden
  • Motie JA21 (17) verzoekt de regering het wetsvoorstel dat de mogelijkheid tot voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen beëindigt, voortvarend door te zetten en zo spoedig mogelijk bij de Kamer in procedure te brengen; Ontijdig
  • Motie JA21 (18) verzoekt de regering om in het Besluit volkshuisvesting en bijbehorende instructieregels op te nemen dat bij nieuwbouwprogrammering twee derde van de woningen betaalbaar is, waarvan 25% sociale huur, zodat er meer programmeerruimte ontstaat voor middenhuur en betaalbare koop; Ontraden
  • Motie JA21 (19) verzoekt de regering geen rijksbijdragen voor woningbouwprojecten toe te kennen aan gemeenten die in hun woningbouwprogrammering verdergaande betaalbaarheidseisen hanteren dan de landelijke normen zoals vastgelegd in het Besluit volkshuisvesting; Ontraden
  • Motie SP (22) verzoekt de regering de uitsluitingsgronden die het recht op urgentie voor dakloze gezinnen beperken te schrappen en een nieuw voorstel voor te bereiden dat urgentie mogelijk maakt voor mensen die volgens de ETHOS-definitie dakloos zijn of dreigen te worden; Ontraden
  • Motie SP (24) verzoekt de regering te waarborgen dat gemeenten die meer sociale huurwoningen realiseren dan het landelijke minimum niet worden gesanctioneerd of financieel worden benadeeld; Ontraden

Overzicht stemmingen
Persbericht: Tweede Kamer stemt in met novelle bij wet Versterking regie volkshuisvesting
FD: Kamer neemt na negen maanden opnieuw woonwet aan


Voorrang statushouders

Tijdens het vragenuur kreeg minister Boekholt-O'Sullivan het afgelopen week stevig aan de stok met het rechterdeel van de Kamer over haar besluit om de wet in te trekken die de voorrang voor statushouders op een huurwoning verbiedt. De minister herhaalde wat ze in de brief een week eerder schreef, namelijk dat ze eerst wil zorgen voor voldoende huisvesting en tegemoet wil komen aan de zorgen van de Raad van State.

Daarna is ze alsnog voornemens om de voorrang voor statushouders onmogelijk te maken op het enkele feit dat ze statushouder zijn. Voorrang is dan alleen nog mogelijk op basis van de overige urgentieregels die op gemeentelijk niveau worden vastgelegd. Kamerlid Mona Keijzer wil de wet alsnog op korte termijn aanbieden als initiatiefwet, maar een Kamermeerderheid steunt de stap van Boekholt-O'Sullivan.

  • Verslag vragenuur
  • Telegraaf: Keijzer dient eigen wetsvoorstel alsnog in nadat woonminister er streep door zet

Klimaatakkoord gebouwde omgeving

Tijdens het debat over het klimaatakkoord gebouwde omgeving werd vanuit diverse partijen in de Kamer gehamerd op het aanjagen van warmtenetten. Ook werd om duidelijkheid gevraagd over de normering van de hybride warmtepomp en woekerde de discussie voort over lokale duurzaamheidsregels.

Ten aanzien van het afbouwen van de ouderwetse cv-ketel wil het nieuwe kabinet doorpakken op wat door Rutte 4 werd voorgesteld, maar de PVV wees erop dat er onder andere bij Aedes weerstand is tegen het verplicht stellen van de warmtepomp per 2029. Investeringen in warmtepompen zorgen immers voor een extra kostenpost boven de brede investeringsopgave van corporaties.

D66 stelde dat normering er juist voor kan zorgen dat er een volwassen markt kan ontstaan, waardoor de kosten zullen dalen. Minister Boekholt-O'Sullivan gaf aan in het najaar met meer informatie te komen over de concrete invulling van de normering.

Verder hield de VVD een pleidooi voor standaardisatie van duurzaamheidsregels en werd minister Boekholt-O'Sullivan door VVD-Kamerlid Jurgen Nobel opgeroepen om op te treden tegen gemeenten en provincies die zwaardere normen instellen dan landelijk vastgesteld. Volgens hem zorgen hogere eisen immers voor hogere kosten en hij kreeg bijval van diverse andere partijen, ook in het licht van de discussie over netbewuste nieuwbouw. "We kunnen wel focussen op minder regels of het allemaal decentraal organiseren, maar dan krijg je gewoon concurrentie binnen ons eigen land en dat willen we niet", aldus CU-Kamerlid Grinwis.

Met betrekking tot de uitrol van warmtenetten heerste in de Kamer verbazing over het gebrek aan middelen dat het nieuwe kabinet heeft uitgetrokken om de investeringen weer op gang te krijgen. Volgens Boekholt-O'Sullivan zijn er in ieder geval tot 2030 nog potjes beschikbaar en komt er voor de zomer een brief over hoe de uitrol verder aangejaagd zal worden.

Zij wees erop de 'socialisatie' van de investeringen in warmtenetten een interessant idee te vinden, maar wil hiervoor wel het IBO Energietransitie van de woningvoorraad afwachten. Dit rapport wordt na de zomer verwacht.

Daarnaast werd in het debat ook stilgestaan bij de actuele situatie als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Vanuit diverse fracties werd de minister opgeroepen om vaart te maken met het isolatieoffensief en het organiseren van energiesteun.

  • Transcript commissiedebat
  • AD: Wacht niet af tijdens energiecrisis, zegt ABN Amro: ‘Je kunt beter zorgen dat je rekening omlaag gaat’
  • FD: SER-advies: maak verduurzamen verplicht
  • Trouw: Het kabinet moet veel meer doen om huizen van arme mensen te verduurzamen, zegt Ser-voorzitter Kim Putters
  • FD: Run op warmtepompen, zonnepanelen en thuisbatterijen
  • NVDE: Koopwoningen goedkoper verduurzaamd met helder overheidsbeleid; oorlog in Midden-Oosten laat urgentie zien

Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen

Het kabinet stelt vanuit het Klimaatfonds 77 miljoen euro beschikbaar voor de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen, zo valt te lezen in de vrijdag gepresenteerde Voorjaarsnota.  Eerder in de week werd een amendement om dit te regelen nog verworpen.

  • Kamerbrief: Voorjaarsnota 2026
  • Persbericht: 120 miljoen voor aanleg van warmtenetten en bouw ouderenwoningen

 

Het politiek nieuwsoverzicht werd mogelijk gemaakt door platform1848.nl Vanwege Pasen verschijnt deze nieuwsbrief volgende week op dinsdag


Veel gezocht