De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten.
Met deze week onder andere:
In de op Prinsjesdag gepresenteerde begrotingen neemt het kabinet diverse maatregelen waarvan het verwacht dat het de woningbouw naar het gewenste niveau tilt. "Dit zorgt voor stabiliteit in het financiële instrumentarium op het gebied van woningbouw waardoor gemeenten langjariger kunnen plannen en een meer continue bouwstroom op gang komt", zo valt te lezen.
Een belangrijk knelpunt is echter dat het minderheidskabinet nog geen zicht heeft op meerderheden in de Eerste en Tweede Kamer. De kans is groot dat komende weken constructieve gesprekken met de oppositie gevoerd worden. Verwacht wordt dat de begroting-VRO gezien de aangekondigde investeringen uiteindelijk op een meerderheid in beide kamers kan rekenen.
Veel van de aankondigingen in de begroting VRO zijn uitwerkingen van het regeerakkoord en hebben betrekking op de periode na 2027.
- Het schrappen van de ATAD voor woningcorporaties betekent een lastenverlichting voor corporaties van jaarlijks 425 miljoen. Invoering per 2028. Deze maatregel vervangt de vpb-korting die in het regeerakkoord stond.
- Private investeerders kunnen in de periode 2029-2033 een objectsubsidie krijgen voor de bouw van middenhuur. Hiervoor is in die periode jaarlijks 100 miljoen beschikbaar.
- De Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen wordt een objectsubsidie voor onzelfstandige eenheden. De subsidie bedraagt maximaal 9.000 per onzelfstandige eenheid. Hiervoor is in totaal 450 miljoen beschikbaar in de periode 2029-2034.
- Woningcorporaties worden vrijgesteld van de overdrachtsbelasting bij DAEB-activiteiten.
- Een onafhankelijke commissie wordt ingesteld om te adviseren over het verdienmodel van corporaties. Het advies wordt eind 2027 verwacht.
- De overdrachtsbelasting daalt van 8 naar 7 procent.
- Voor de (uiteindelijk) 31 grootschalige woningbouwlocaties is in totaal 940 miljoen beschikbaar voor de periode 2029 t/m 2033.
- Per grootschalige woningbouwlocatie zal een uitvoeringsconvenant worden gesloten "om integrale, concrete en wederkerige afspraken over de woningbouwopgave vast te leggen".
- Van de woningbouwmiddelen blijft het kabinet vooral inzetten op de realisatiestimulans. Hiervoor is 2,3 miljard beschikbaar voor de periode 2029-2036.
- Voor dezelfde periode is 650 miljoen beschikbaar voor de woningbouwimpuls.
- Voor dezelfde periode is 205 miljoen beschikbaar voor "innovatie, opschaling binnen woningbouw en het beter benutten van bestaande gebouwen".
- Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen wordt voortgezet voor de jaren t/m 2034. Hiervoor is in totaal 100 miljoen beschikbaar.
- De middelen (totaal 635 miljoen) voor de Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimten in Ouderenhuisvesting (SOO) en de Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SZGW) worden voortgezet in de periode 2032 t/m 2035.
- Er wordt 79 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de Stimuleringsregeling Flex-en
Transformatiewoningen (SFT). "Bij een volledige uitputting draagt de SFT bij aan het realiseren van circa 2.600 woningen in het betaalbare segment", valt te lezen.
Vanuit de sector kwamen afgelopen week wisselende reacties op de woningmarktplannen van het kabinet.
Premier Jetten werd afgelopen week tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen stevig aan de tand gevoeld over de kabinetsplannen om de woningbouw op niveau te krijgen. Hij wees op de 50 maatregelen in het Actieplan versnelling woningbouw dat deze week wordt gepresenteerd, maar oud-minister Keijzer zei te vrezen dat dit vooral oude prak is. Jetten erkende dat met het actieplan wordt "voortgebouwd op werk dat er al lag", maar voegde toe dat dit nadrukkelijk een samenwerking is geweest tussen marktpartijen en overheden. "We hebben hun ook gevraagd: als wij vanuit de overheid dit leveren op het gebied van wet- en regelgeving en financiën, levert u dan op de aantallen woningen die de komende jaren nodig zijn? Daar hebben zij volmondig ja op gezegd", aldus de premier.
"Het kabinet doet graag zaken met woningbouwcorporaties en medeoverheden over nieuwe ontwikkellocaties, binnenstedelijk of op een van de tien nieuw aangewezen plekken. Maar daar willen we ook wel harde afspraken maken over wat we ervoor terugkrijgen. Hoeveel gaat u bouwen? Voor wie gaat u bouwen? Je hebt verschillende prijsklassen, voor verschillende doelgroepen. Die 50 punten uit het actieplan versnelling zijn er natuurlijk op gericht om niet alleen volgend jaar de bouwdoelen te halen, maar ook in de jaren erna."
Ten aanzien van de vereiste middelen voor infrastructuur gaf Jetten aan dat er op dit dossier nog altijd geherprioriteerd moet worden, al zijn er wel extra middelen uitgetrokken. Ook gaf hij aan dat dit element ook is meegenomen bij de aanwijzing van de grootschalige woningbouwlocaties. "De minister van VRO heeft die locaties voor grootschalige woningbouwontwikkeling niet in splendid isolation gekozen. Dat heeft zij samen met de minister van IenW en de staatssecretaris van KGG gedaan, om te kijken waar we het snelst de schop in de grond kunnen zetten en die betaalbare woningen kunnen gaan toevoegen", aldus Jetten.
Betaalbaarheidseisen in de woningbouw kunnen onbedoelde negatieve effecten hebben, zo blijkt uit onderzoek van het Instituut voor Publieke Economie dat door minister Boekholt-O'Sullivan met de Kamer is gedeeld. Volgens de onderzoekers kunnen betaalbaarheidseisen zorgen voor woningen die niet aansluiten bij de woonwensen, zoals kleinere woningen of woningen op minder gewilde locaties. Ook is flankerend beleid nodig om businesscases rond te rekenen.
In het rapport doen de onderzoekers daarom vijf aanbevelingen, waaronder een herziening van de betaalbaarheidseisen in de Wet regie en de Wet betaalbare huur, "bijvoorbeeld via referentiehuren die aansluiten bij wat vergelijkbarewoningen op langere termijn in de praktijk gemiddeld kosten." Ook moeten de huren in de corporatiesector meer aansluiten bij de kwaliteit van de woning.
"Voor de eis aan het aandeel betaalbare nieuwbouw bevelen wij aan primair te sturen op sociale huur en te sturen op de absolute groei van de betaalbare voorraad in plaats van op een vast percentage. Tot slot bevelen wij aan de betaalbaarheidseis en de beschikbare middelen te laten afhangen van de behoeftes in de regio", aldus de onderzoekers.
Volgens de minister bevestigt het onderzoek de complexiteit van de volkshuisvestelijke opgave en ze verwijst naar de maandag te presenteren maatregelen in het kader van het Actieplan Versnelling Woningbouw. "Daarnaast evalueer ik de Wet betaalbare huur en stel ik een adviescommissie Woningcorporaties in om de toekomstbestendigheid van de sector te versterken en de balans tussen betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit te waarborgen", aldus Boekholt-O'Sullivan.
De ministerraad heeft vrijdag ingestemd met een voorstel van minister Boekholt-O'Sullivan om scheefwonen tegen te gaan. "Sociale huurwoningen van woningcorporaties zijn bedoeld voorhuishoudens die vanwege hun inkomen of door andere omstandigheden moeilijk een passende woning kunnen vinden. Door de schaarste aan sociale huurwoningen staat de beschikbaarheid van deze woningen onder druk. Daarbij laten de cijfers ook zien dat bij een deel van de sociale huurders het inkomen of vermogen in de loop van de tijd toeneemt. Het kabinet neemt daarom maatregelen om scheefhuren tegen te gaan", zo valt te lezen in de besluitenlijst. Op korte termijn zal de minister het voorstel naar de Kamer sturen.
Minister Boekholt-O'Sullivan heeft de Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van de Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2026.
In de Kamer leven nog diverse vragen over het voornemen om EFG-labels uit te faseren voor huurwoningen. Zo wordt erop gewezen dat de labelklassen worden gewijzigd en wat de gevolgen zijn voor verhuurders die voor de uitfasering naar label D hebben verduurzaamd en door de herijking terugvallen naar label E of lager. Verder wordt gevraagd naar de mogelijk extra (administratieve) lasten en de gevolgen op de investeringscapaciteit.
Daarnaast wordt meermaals gevraagd naar de gevolgen voor huurders. "Zo is onvoldoende duidelijk of en in hoeverre de huurder moet meewerken aan deze verduurzaming en of en wanneer de verhuurder een huurverhoging mag vragen. Dit laatste hangt namelijk af van de vraag of de werkzaamheden worden gezien als het oplossen van een gebrek of als een renovatie", stelt het CDA na consultatieopmerkingen van de Woonbond.
Bij de VVD zijn zorgen over het bericht dat over vier jaar 30 procent van de huizen gebouwd moet worden met natuurlijke materialen. "In hoeverre leidt een eventuele verplichting tot biobased bouwen ertoe dat de bouwkosten nog verder stijgen? Bent u het eens dat de focus moet liggen op het snel bouwen van meer woningen, in plaats van extra regels over biobased bouwen? Bent u het eens dat de markt gestimuleerd kan worden om biobased te bouwen, maar dat een verplichting niet bijdraagt aan de bouw van meer woningen?", zo valt te lezen in Kamervragen.
Afgelopen week verschenen wederom alarmerende berichten over de krapte op het stroomnet en de gevolgen daarvan voor de aansluiting van nieuwbouwwoningen.
Minister Van Veldhoven heeft afgelopen week uiteengezet hoe de energierekening de komende tijd zal veranderen. Ze wijst erop dat de energierekening voor vrijwel iedereen zal stijgen als gevolg van het beprijzen van fossiele energie en de investeringen in netcapaciteit. Opvallend genoeg krijgen de huishoudens met een elektrische warmtepomp de grootste stijging van de kosten voor hun kiezen, al blijft dat nog altijd ruimschoots de laagste energierekening in vergelijking met andere verwarmingsopties. Daar staat tegenover dat voor het gebruik van een elektrische warmtepomp in de bestaande bouw vaak grote verduurzamingsinvesteringen zijn gedaan. Om het net optimaler te gebruiken wil het kabinet gaan werken met flexibele nettarieven
Het kabinet is bezorgd over de afvlakkende daling van energiearmoede, zo valt op te maken uit de begeleidende Kamerbrief. Gevreesd wordt dat het probleem groter wordt door de stijgende energieprijzen. Voor de zwaarst getroffenen wordt komende winter het Noodfonds Energie opengesteld. Ook wordt via het Nationaal Energiearmoede Observatorium de kennis versterkt en moeten de problemen worden verminderd via het Nationaal Warmtefonds en het isolatieoffensief.
Het politiek nieuwsoverzicht wordt mogelijk gemaakt door platform 1848.nl
Regiobijeenkomst: Regionale Samenwerking in Haaglanden met SVH
Roadshow Samenwerking & Solidariteit: VTW / Aedes / Zuid-Holland Zuid