Boekrecensie: Wijs Toezicht - John van der Starre

Recensie door Marina Polderman

Praktische wijsheid voor commissarissen - mijn hart maakte direct een sprongetje bij de titel. Toen ik ruim vier jaar geleden startte als commissaris hield één vraag mij namelijk gelijk bezig: hoe word je een wijze toezichthouder?

Ik had sowieso nog veel te leren. Het was mijn eerste commissariaat, in een voor mij nieuwe sector, en bovendien was ik relatief jong. Omdat boekenwijsheid als een rode draad door mijn leven loopt, begon ik zoveel mogelijk te lezen over hoe je een goede commissaris wordt en blijft. Inmiddels jaren verder, veel boeken gelezen en natuurlijk vlieguren als commissaris gemaakt.

Met die achtergrond begon ik aan het nieuwe boek van dr. John van der Starre: Wijs toezicht. En beste VTW-collega’s: dit is echt een boek dat ik iedere commissaris - beginnend én ervaren - zou aanraden.

Praktische wijsheid voor commissarissen

Het boek vertaalt het proefschrift van de auteur naar de dagelijkse praktijk van toezicht en bestuur. Dat levert niet alleen veel inzichten op, maar ook prachtige formuleringen. Van der Starre, zelf commissaris en interim-bestuurder, legt helder uit wat praktische wijsheid betekent en waar je als toezichthouder alert op moet zijn binnen een raad van commissarissen. Dat doet hij met herkenbare voorbeelden, zonder belerend te worden, en steeds met oog voor de kwetsbaarheid van mensen en organisaties (en dat het niet perfect hoeft en kan).

De vijf dimensies van wijs toezicht

Praktische wijsheid wordt uitgewerkt aan de hand van vijf dimensies: ervaring, morele oriëntatie, emotieregulatie, reflectie en omgang met onzekerheid. Samen vormen deze dimensies een dynamisch toezichtsevenwicht: de wisselwerking die een commissaris helpt te begrijpen wat er werkelijk speelt, juist in complexe en onzekere situaties. Dankzij de toegankelijke schrijfstijl zijn deze dimensies goed te volgen en direct herkenbaar in de praktijk.

Gevraagd: hoe gaan jullie om met vakliteratuur binnen jullie rvc?

Ook de reflectievragen aan het einde van ieder hoofdstuk zijn sterk. Ze zijn goed te gebruiken voor bijvoorbeeld een zelfevaluatie of een gesprek binnen de raad. Dat roept bij mij meteen een bredere vraag op: hoe maken rvc's eigenlijk gebruik van dit soort vakliteratuur? Lezen jullie weleens gezamenlijk een boek? Bespreken jullie nieuwe titels met elkaar? En hoe houden jullie je professionele ontwikkeling op dit vlak bij? Ik ben oprecht benieuwd naar ervaringen en best practices.

Wat mij betreft mag Wijs toezicht in elk geval in geen enkele commissarissenboekenkast ontbreken. Want naast praktische wijsheid wordt uiteindelijk iedereen een beetje beter van boekenwijsheid - zeker wanneer die zo toegankelijk en raak wordt opgeschreven als in dit boek.

Marina Polderman is commissaris bij woningcorporatie l’escaut in Vlissingen. Wilt u reageren op de vraag van Marina, neem per email contact met haar op: marinapolderman@gmail.com