Politiek nieuwsoverzicht 2 juni 2026
Felle verwijten in debat over woningbouwopgave
De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten.
Met deze week onder andere:
Woningbouwdebat
Tijdens het grote plenaire debat over de woningbouwopgave kregen met name VVD en GroenLinks/PvdA het stevig met elkaar aan de stok. VVD-Kamerlid Jurgen Nobel vindt dat het kabinet nu al forse extra stappen moet zetten om de uitpondgolf en de opdrogende investeringen in middenhuur tegen te gaan. Wat hem betreft is het pakket uit het regeerakkoord (met kleine aanpassingen in de Wet betaalbare huur en Wet vaste huurcontracten) hiervoor niet genoeg. Hij deed daarom onder andere de oproep om tijdelijke huurcontracten weer mogelijk te maken.
Het kwam hem op felle verwijten te staan van diverse partijen, waaronder GroenLinks/PvdA-Kamerlid Habtamu de Hoop. Volgens hem wil Nobel terug naar de tijd van Stef Blok als verantwoordelijk woonminister, die vijftien jaar geleden de rode loper uitlegde voor private investeerders. De Hoop haalde een casus in Amsterdam aan waarbij de huurprijs van woningen na opkoop door Blackstone omhoog gingen van 500 naar 2.500 euro per maand.
De Hoop noemde Nobel "een soort Stef Blok van AliExpress" en riep op om corporaties in staat te stellen het gat in het middensegment te vullen. "Wat ons betreft zou de volledige winstbelasting van corporaties afgeschaft moeten worden. Het kost slechts een tiende van wat er naar de hypotheekrenteaftrek gaat", aldus De Hoop.
De GroenLinks/PvdA'er kreeg op zijn beurt weer het verwijt blind te zijn voor de ontwikkelingen in de sector en koppelde daar bovendien aan dat 'linkse' stadsbesturen te weinig woningen bouwen. Volgens Nobel is 400 miljard euro nodig om 1 miljoen woningen te kunnen bijbouwen en is het daarom noodzakelijk dat private (buitenlandse) investeerders aan boord blijven via een net rendement. Hij hekelde het beeld dat werd geschetst dat verhuurders 'cowboys' en 'boeven' zijn.
De Hoop kreeg echter bijval van ChristenUnie-Kamerlid Grinwis, die er bij Nobel op wees dat juist de VVD versoepelingen van box 3 en het fiscale regime voor buitenlandse pensioenfondsen blokkeerde.
Minister Boekholt-O'Sullivan weigerde met de wens van Nobel mee te gaan om nu al verdere stappen te zetten in het versoepelen van de Wet betaalbare huur en de Wet vaste huurcontracten. Wat haar betreft wordt na de maatregelen uit het regeerakkoord eerst de evaluatie afgewacht. Wel ziet ze kansen om het fiscale investeringsklimaat te verbeteren, waaronder voor buitenlandse pensioenfondsen. Voorstellen hiervoor worden verwacht in september, als de taskforce met een definitief en veelomvattend plan voor de woningbouw komt.
Daarnaast kreeg ook D66 behoorlijke weerstand vanuit de andere partijen. Kamerlid Van Asten hield vast aan de verkiezingsbelofte dat er tien nieuwe steden bijkomen, maar kon niet ontkennen dat wat hem betreft de grootschalige nieuwbouwlocaties hier ook onder vallen. Bovendien moest hij erkennen dat een initiatief als IJ-stad een project voor de lange termijn is, dat bovendien ook nog eens heel veel geld kost. Onder andere coalitiepartner CDA riep op om de focus te leggen op de woningen die op korte termijn gerealiseerd kunnen worden.
Een ander belangrijk twistpunt in het debat was infrastructuur. Zoals bekend is er sprake van schaarste vanwege de grote onderhoudsopgave en zijn er twijfels of de ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties voldoende gedekt is. Boekholt-O'Sullivan bezweerde dat woningbouw prioriteit heeft in het afwegingskader waar haar minister van Infrastructuur momenteel aan werkt, maar kon geen garanties geven dat er voldoende ruimte zal zijn. De dekking zoeken op haar eigen begroting zag ze niet zitten, omdat andere wensen dan moeten wijken.
Geborgde investeringen middenhuur
Dat er nog steeds geen voorstel ligt om corporaties ook geborgd in middenhuur te laten investeren heeft volgens de minister te maken met de complexiteit die erachter schuilgaat. Een motie van de ChristenUnie (1466) werd daarom ontraden. Pas bij de presentatie van de taskforce wil ze met meer informatie komen.
Grondbank
Minister Boekholt-O'Sullivan wil doorpakken met het opzetten van een landelijke integrale grondbank (LIG), zo laat ze weten na een verkenning door STEC. "Door het onderzoek ben ik gesteund in mijn overtuiging dat een LIG een toegevoegde waarde kan hebben en bij kan dragen aan het sneller en goedkoper kunnen realiseren van woningen, de ruimte voor defensie, het aanleggen van de benodigde (energie)infrastructuur en andere opgaven in Nederland", zo laat ze weten.
Een belangrijke toegevoegde waarde van zo'n grondbank is het landelijk voorzien in gronden voor 'schuifruimte'. "Hiermee kan eerder en vaker een alternatief worden geboden aan functies die moeten wijken voor het realiseren van ruimtelijke opgaven", zo valt te lezen. Ook kunnen gronden strategisch worden gekocht voor bijvoorbeeld de brede energieopgave.
In de brief legt de minister uit hoe zo'n bank zou moeten werken: "Verkoop vindt plaats zodra deze grond nodig is voor realisatie van een functie op die gronden of als ruilgrond om elders een bepaald ruimtelijk doel te realiseren. De grond zit altijd tijdelijk in een grondbank. Een grondbank houdt zich binnen deze definitie niet zelf bezig met functieverandering van gronden en er worden geen publiekrechtelijke instrumenten ingezet voor de aankoop van grond. Na verkoop van gronden uit de grondbank zou eventueel functieverandering plaats kunnen vinden."
Als voorwaarde wordt onder andere gesteld dat de LIG niet marktverstorend mag werken. Ook moeten er heldere en transparante kaders worden gesteld, bijvoorbeeld wanneer er concurrentie optreedt tussen ruimtelijke opgaven. Daarnaast mogen geen publiekrechtelijke instrumenten worden ingezet, zoals het toepassen van het voorkeursrecht.
De minister spreekt van een 'forse en ingrijpende stap' en wil daarom bij het opzetten van een LIG beginnen met een beperkte scope. Ook zijn er kosten aan verbonden die nu nog niet beschikbaar zijn. Begin volgend jaar wil ze tot besluitvorming komen.
Oproep crisiswet netcongestie
Daarnaast werden diverse andere moties ingediend (en van een positief oordeel voorzien) die het kabinet oproepen om haast te maken ten aanzien van de aanpak van netcongestie, onder andere via een crisiswet om vergunningsprocedures sneller te kunnen doorlopen (motie 660). Ook werd een motie ingediend door de ChristenUnie (651) om te onderzoeken hoe de crisis op het net heeft kunnen ontstaan.
Wet regie
Minister Boekholt-O'Sullivan maant de Eerste Kamer tot spoed met de behandeling van de Wet regie. Ze wil de wet al op 1 juli in laten gaan. In de nota's naar aanleiding van het verslag geeft ze antwoord op de gestelde vragen.
Het politiek nieuwsoverzicht wordt mogelijk gemaakt door platform 1848.nl
Terug
|
