Politiek nieuwsoverzicht 24 februari 2025

Kamer wil snel inzicht in doorbraaklocaties na 2030

De VTW Factsheet praat jou bij over alle voor de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) relevante politieke ontwikkelingen en mediaberichten. Met deze week onder andere:


Staat van de Corporatiesector

Minister Keijzer ziet in de Staat van de Corporatiesector een aansporing om door te gaan met het reeds ingezette beleid. Dat valt op te maken uit de reactie op het afgelopen week verschenen rapport van de Autoriteit woningcorporaties (Aw). Zo benoemt de minister de herijkte Nationale prestatieafspraken (NPA), waarin veel van de aandachtspunten reeds zijn opgenomen.

"Verder onderstrepen de beleidssignalen het belang van voorstellen uit het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting", aldus Keijzer. Ook wijst ze op de afspraken die bij de woontop zijn gemaakt over het beschikbaar maken van locaties en die dit jaar zullen resulteren in aangescherpte woondeals.

In dit kader wil de minister met Aedes en VNG een verkenning uitvoeren naar de haalbaarheid van algemene richtlijnen voor de bepaling van een sociale grondprijs. "Dit omvat onder andere de vraag wat de methode is om de grondwaarde te berekenen, wat kan helpen bij het definiëren van een redelijke prijsafname van sociale grond.

Ook kijken we naar de verwachte effecten van het Wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting en wat het vastleggen in de Woondeals van 30% sociale nieuwbouw betekent voor de grondprijs", aldus Keijzer.

"Daarnaast streven we ernaar om mogelijkheden te identificeren om gronden die niet in eigendom van de gemeenten zijn naar een sociale grondprijs te leiden, wat met name gunstig kan zijn voor gemeenten met beperkte grondposities. De bevindingen van ons gezamenlijk onderzoek zullen medio 2025 worden gepubliceerd, waarbij we streven naar een transparant kader met algemene richtlijnen die aangeven hoe te komen tot redelijke grondprijzen voor sociale huurwoningen."

Keijzer wijst er in haar reactie op dat ten aanzien van de positie en ondersteuning van gemeenten onderscheid dient te worden gemaakt tussen 'niet kunnen' en 'niet willen'. Volgens haar is samenwerking 'cruciaal' en worden in de Wet versterking regie volkshuisvesting mogelijkheden ingebouwd om een geschil te kunnen slechten ten aanzien van de prestatieafspraken. Ook ten aanzien van het 'niet kunnen' biedt deze wet instrumenten, bijvoorbeeld via het oplossen van knelpunten in regionaal verband.

Daarnaast erkent Keijzer in de brief de conclusie van Aw dat het overeengekomen duurzame prestatiemodel nog verdere invulling moet krijgen. "Samen met Aedes, Aw en WSW ga ik daarom dit jaar aan de slag om de sector te ondersteunen bij het gebruik van het model en de integratie van de principes ervan zodat corporaties en regio's zelf aan de slag kunnen met het duurzaam prestatiemodel", zo valt te lezen.

Keijzer denkt daarbij concreet aan het beschikbaar stellen van gegevens, het maken van een handreiking (bijvoorbeeld ten aanzien van onderlinge solidariteit en projectsteun) en het faciliteren van samenwerking tussen corporaties. Ook zegt Keijzer een voorstel in voorbereiding te hebben om de mogelijkheden voor projectsteun te herzien. Onder andere door een versnelde toets moeten corporaties sneller ondersteund kunnen worden bij hun volkshuisvestelijke opgaven.

Ook over de punten ten aanzien van duurzaamheid wijst Keijzer op afspraken die reeds zijn gemaakt in de herijkte NPA. De isolatiestandaard die is opgesteld om in 2050 alle woningen aardgasvrij te hebben zal in 2025 door het ministerie, Aedes en de Woonbond worden geëvalueerd. "Voor de evaluatie zijn de praktische haalbaarheid, de doelmatigheid, het tempo van de verduurzaming en het comfortniveau voor huurders relevant", schrijft de minister.

Verder laat Keijzer weten dat in 2025 een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) uitgevoerd wordt naar de huursector. "Dit IBO heeft als doel het beleid met invloed op de verschillende huursegmenten in samenhang (en in relatie tot de koopsector) te analyseren en concrete beleidsopties uit te werken", aldus de minister.

  • Kamerbrief: Beleidsreactie Staat van de Corporatiesector 2025
  • Rapport: Staat van de Corporatiesector 2025
  • Bijlage: Onderzoeksrapport bij de Staat van de corporatiesector 2025
  • Persbericht: Staat van de Corporatiesector 2025: bouwtempo moet omhoog
  • Aw: Overheid moet corporaties helpen om meer te bouwen
  • Antwoord op vragen van het lid Welzijn over het debat Staat van de Volkshuisvesting op 23 januari 2024
  • FD: Toezichthouder: hoge grondprijs bedreigt nieuwbouw sociale huurwoningen
  • Aedes: Autoriteit woningcorporaties: regel betere sturing sociale huur en middenhuur

Huurbevriezing

GroenLinks/PvdA-Kamerlid De Hoop heeft een wetsvoorstel ingediend om voor dit jaar een huurbevriezing mogelijk te maken in zowel de sociale huur, middenhuur en vrije sector. Omdat de wet al op 1 juli moet ingaan is de Raad van State gevraagd hierover met spoed te adviseren.

Eerdere voorstellen om te komen tot een huurbevriezing werden steevast verworpen. Belangrijk argument daarbij was dat corporaties en verhuurders de inkomsten nodig hebben voor hun investeringscapaciteit. Volgens De Hoop zijn de huurstijgingen echter zo extreem dat een tijdelijke bevriezing gerechtvaardigd is. Ook wil hij dat corporaties worden gecompenseerd via een verlaging van de vennootschapsbelasting. Deze verlaging zou vervolgens weer gedekt moeten worden via een speculatieheffing.

Het wetsvoorstel van De Hoop is niet geheel kansloos aangezien de grootste regeringspartij lagere huren tot inzet van de gesprekken over de Voorjaarsnota heeft gemaakt. Keijzer heeft echter wel eerder al laten weten dat een uitzondering op de vennootschapsbelasting in strijd is met de Europese staatssteunregels. Een gesprek hierover met Brussel zou de hele DAEB-systematiek ter discussie kunnen stellen.

  • Memorie van toelichting inzake voorstel van wet van het lid De Hoop tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte en de Woningwet in verband met de bevriezing van de huren in 2025
  • Voorstel van wet van het lid De Hoop tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte en de Woningwet in verband met de bevriezing van de huren in 2025
  • Geleidende brief inzake voorstel van wet van het lid De Hoop tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte en de Woningwet in verband met de bevriezing van de huren in 2025

Woontopdebat

Bij de stemmingen over de moties die werden ingediend tijdens het debat over de woontop werden diverse door minister Keijzer ontraden moties alsnog aangenomen. Zo wil de Kamer dat het kabinet nog voor de zomer met een lijst komt van buitenstedelijke doorbraaklocaties komt voor na 2030 (motie 1278). Ook wil de Kamer dat er wordt gewerkt aan overprogrammering en een duidelijke definitie van 'harde plancapaciteit' (motie 1263). Ook wordt opgeroepen de handtekeningen van de Woonbond en de pensioenfondsen alsnog onder de woontopafspraken te krijgen (motie 1276).

Ingediende moties, inclusief oordeel kabinet:

Aangenomen

  • Motie ChristenUnie (1262) verzoekt de regering aanvullende afspraken met gemeenten, corporaties en zorg- en welzijnspartijen over de huisvesting van dak- en thuislozen te maken en deze door te vertalen naar het Nationaal Actieplan Dakloosheid, en de Kamer hierover te informeren; Ontraden
  • Motie ChristenUnie (1263) verzoekt de regering om in samenspraak met overheden en sectorpartijen te komen tot eenduidige definities en formuleringen bij het bepalen van de "harde plancapaciteit"; verzoekt de regering teneinde de woningbouwambitie van (minstens) 100.000 woningen te behalen sterker te sturen op overprogrammering door provincies, en daarbij 130% als minimaal uitgangspunt te hanteren en in de Wet versterking regie instrumenten op te nemen om te kunnen optreden; Ontraden
  • Motie BBB (1267) verzoekt de regering om extra aandacht te besteden aan de problematiek van de schimmelwoningen; verzoekt de regering in gesprek te gaan met woningcorporaties om concrete afspraken te maken over structurele verbeteringen in onderhoud en snelle afhandeling van de klachten; Overbodig
  • Motie SGP (1268) verzoekt de regering de middelen uit de realisatiestimulans zo vroeg mogelijk beschikbaar te stellen aan gemeenten, en daarbij te overwegen om deze middelen al uit te keren voordat kosten gemaakt worden, en daarbij een terugbetaalverplichting op te nemen als de woningbouw onverhoopt niet doorgaat; Oordeel Kamer
  • Motie SGP (1269) verzoekt de regering de ruimte die het Verdrag van Aarhus biedt volledig te gebruiken en daarnaast te bezien in hoeverre de eis van een ingediende zienswijze bij het instellen van beroep bij woningbouwplannen (opnieuw) ingevoerd kan worden; Ontijdig
  • Motie PVV (1270) verzoekt de regering om zo snel mogelijk opties in kaart te brengen, teneinde gemeenten die handhavend optreden tegen bewoners van recreatiewoningen te bewegen dat niet meer te doen; Overbodig
  • Motie PVV (1271) verzoekt de regering om gebreken ten aanzien van de beschikbaarheid van het biedlogboek te verhelpen en de makelaardij aan te sporen het aanbieden van biedlogboeken tot norm te verheffen; Ontijdig
  • Motie PVV (1272) verzoekt de regering om alle provincies op te roepen om net als de provincie Noord-Holland spoedig een realiteitscheck op de plancapaciteit uit te voeren, teneinde tijdig tekorten te kunnen opsporen; Oordeel Kamer (eigenlijk overbodig)
  • Motie PVV (1273) verzoekt de regering om bij de evaluatie van de effecten van de nieuwe huurwetgeving ook aandacht te besteden aan de mate van oneigenlijk gebruik van short stay; Oordeel Kamer
  • Motie GroenLinks/PvdA (1275) verzoekt de regering haar beleid zo aan te passen dat woningbouwsubsidies niet meer zorgen voor duurdere grond maar ten goede komen aan betaalbare woningen; Ontraden
  • Motie GroenLinks/PvdA (1276) verzoekt de regering met de Woonbond en pensioenfondsen in gesprek te gaan om te kijken wat er nodig is om hun handtekening alsnog te zetten; Ontraden
  • Motie VVD (1277) verzoekt de regering de toekenning van de realisatiestimulans aan betaalbare koopwoningen voor onder andere starters niet te beperken tot 400 miljoen euro; Oordeel Kamer
  • Motie VVD (1278) verzoekt de regering met een lijst van nieuwe buitenstedelijke doorbraaklocaties voor na 2030 te komen; verzoekt de regering deze lijst voor de zomer van 2025 met de Tweede Kamer te delen; Ontraden
  • Motie NSC (1280) verzoekt de regering om richting de Kamer aan te geven wat ervoor nodig is om de wettelijke ingangsdatum voor de huurverhoging van het middensegment en de vrije sector gelijk te trekken met de ingangsdatum van de sociale verhuur; Oordeel Kamer
  • Motie D66 (1281) verzoekt de regering in het vervolg en bij de uitwerking van de afspraken altijd jongeren, studenten en starters vertegenwoordigd te laten zijn en hun belangen mee te nemen; Overbodig

Verworpen

  • Motie SP (1264) verzoekt de regering om de winstbelasting voor woningcorporaties af te schaffen, zodat meer financiële ruimte ontstaat voor de bouw en renovatie van sociale huurwoningen; Ontraden
  • Motie SP (1265) verzoekt de regering om te onderzoeken hoe structurele leegstand effectief beboet kan worden en welke aanvullende maatregelen nodig zijn om leegstaande panden sneller beschikbaar te maken voor bewoning; Ontraden
  • Motie SP (1266) verzoekt de regering om architecten expliciet opdracht te geven voor experimentele woningbouwprojecten, waarin nieuwe woonvormen, innovatieve bouwmethoden, verbouwen en duurzame oplossingen worden ontwikkeld; Ontraden
  • Motie GroenLinks/PvdA (1274) verzoekt de regering om ervoor te zorgen dat de investeringscapaciteit van corporaties in stand blijft; Ontraden
  • Motie D66 (1282) verzoekt de regering zorg te dragen dat gemeenten in staat zijn om op realistische wijze te kunnen voldoen aan hun bijdrage die afgesproken is om 100.000 woningen per jaar te kunnen bouwen, en de Kamer met de Voorjaarsnota te informeren hoe dit zeker is gesteld; Ontraden
  • Motie DENK (1283) verzoekt de regering om met een plan te komen om de huurtoeslag te verhogen en de inkomensgrenzen te verruimen, zodat meer huurders recht krijgen op ondersteuning, en dit voor de zomer met de Kamer te delen; Ontraden
  • Motie DENK (1284) verzoekt de regering om de vennootschapsbelasting voor woningcorporaties af te schaffen, zodat corporaties meer kunnen investeren in nieuwbouw en onderhoud; Ontraden
  • Motie DENK (1285) verzoekt de regering: de gasrekening voor huishoudens te verlagen door middel van gerichte maatregelen die de energiekosten op een structurele manier verlagen; de huren te verlagen, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de sociale huurmarkt, zodat huurders niet geconfronteerd worden met onbetaalbare huurverhogingen; de btw op boodschappen te verlagen, zodat de kosten van dagelijkse producten voor huishoudens worden verminderd; in de Voorjaarsnota 2025 maatregelen voor te stellen die deze lastenverlichtingen daadwerkelijk realiseren, als keiharde voorwaarde voor de goedkeuring van de nota; Ontraden

Aangehouden

  • Motie ChristenUnie (1261) verzoekt de regering de mogelijkheden voor herinvoering van een herbestedingsreserve voor woningbouwcorporaties in kaart te brengen, en de Kamer hierover rond Prinsjesdag te informeren; Overbodig, daarna aangehouden
  • Motie NSC (1279) verzoekt de regering met behulp van dit opgestelde overzicht locaties te kiezen, optellend tot het actuele tekort van 401.000 woningen, die vervolgens onder een crisisaanpak versneld opgepakt worden; verzoekt de regering om voor deze geselecteerde locaties fatale termijnen op te stellen, om zo de decentrale overheden en belanghebbende organisaties een strikte termijn mee te geven, waardoor de verschillende overheden aangemoedigd worden om binnen een kortere periode beslissingen te nemen over de bouw van de verschillende projecten; Aangehouden

Overzicht stemmingen


Stikstof

In de Kamer gaan stemmen op om in het stikstofbeleid onderscheid te maken tussen stikstofdioxide en ammoniak. Vooral op ammoniak stagneert de reductie, terwijl stikstofdioxide al jaren structureel daalt. Op deze manier zou voor sommige activiteiten als woningbouw (waarbij vooral sprake is van stikstofdioxide) de vergunningverlening weer opgestart kunnen worden.

Dit werd afgelopen week duidelijk tijdens het stikstofdebat. VVD-Kamerlid Van Campen noemde dit 'een zeer interessante denkrichting'. De ministeriële commissie die beziet welke maatregelen genomen moeten worden om Nederland van het stikstofslot te halen neemt deze optie ook mee, zo liet minister Wiersma tijdens het debat weten.

Het debat ging verder in belangrijke mate over de communicatie van BBB over de mogelijkheid van een nieuwe rekenkundige ondergrens. Volgens diverse partijen biedt de minister hoop, terwijl het helemaal niet vaststaat of de juridische onderbouwing sterk genoeg is om stand te houden.

Mocht dat het geval zijn dan zou op die manier ook woningbouw weer makkelijker mogelijk moeten worden. Los daarvan worden binnen een paar weken de plannen van de ministeriële commissie verwacht. Na de uitspraak over intern salderen en de Greenpeace-uitspraak is de verwachting dat pijnlijke maatregelen onvermijdelijk zijn om de stikstofuitstoot naar beneden te krijgen.

  • Verslag debat
  • NOS: Stikstofrapporten openbaar: adviezen wetenschappers gaan alle kanten op


Het politiek nieuwsoverzicht wordt mogelijk gemaakt door platform 1848.nl
Vanwege het krokusreces verschijnt deze nieuwsbrief volgende week niet, tenzij er grote ontwikkelingen zijn


Terug